ظاهر گرديده باشد ، و اين در مراتب معرفت الهى اعلاى درجات معرفت است ، كه تعبير از آن به فناى فى اللّه مىكنند ، و حصول اين معنى به كثرت عبادات و رياضات مىشود . چنانچه منقول است از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام كه حضرت رسالت پناه صلّى اللّه عليه و آله فرمود كه : خداوند عالميان مىفرمايد كسى كه دوستى از دوستان مرا اهانت نمايد و خوار گرداند ، چنان است كه با من محاربه كرده ، و تقرّب نمىجويد به سوى من بنده به چيزى كه نزد من دوست‌تر و پسنديده‌تر باشد از واجباتى كه بر او واجب گردانيده‌ام ، و بعد از فرايض تقرّب مىجويد به من به نوافل و سنّتىها ، تا به مرتبه‌اى كه من او را دوست مىدارم ، پس چون او را دوست داشتم گوش اويم كه به آن گوش مىشنود ، و ديده اويم كه به آن ديده مىبيند ، و زبان اويم كه به آن سخن مىگويد ، و دست اويم كه به آن كارها مىكند ، اگر مرا بخواند او را اجابت مىنمايم ، و دعاى او را رد نمىكنم ، و اگر از من سؤال نمايد به او عطا مىكنم ، و در هيچ‌چيز آن‌قدر تردّد ندارم مانند تردّدى كه در قبض روح بندهء خود دارم ، او مرگ را نمىخواهد ، و من آزردگى او را نمىخواهم « 1 » . بدان كه اين مرتبهء آخر مرتبهء بسيار نازكى است ، و اين باعث لغزش آن جماعت شده است كه به آن باطلى كه گذشت قائل شده‌اند ، و گاهى به اين حديث نيز استدلال مىكنند ، و اين خطاى محض است ؛ زيرا كه آن معنى كه ايشان دعوى مىنمايند ، خصوصيّتى به جاهل و كامل انسان و غير آن ندارد ، و آن معنى را هميشه از براى همه چيز حاصل مىدارند . و از اين حديث قدسى ظاهر است كه اين معنى را بعد از عبادات و نوافل حاصل

--> ( 1 ) اصول كافى 2 / 352 ح 7 .